Polska, jako centrum żydowskiego świata w Europie, sprzyjała rozwojowi sceny semickiej. Diana Blumenfeld, śpiewaczka ludowa, pianistka i aktorka, odegrała ważną rolę w rozwoju sztuki żydowskiej w kraju. Przeżywszy totalne ludobójstwo podczas II wojny światowej, uratowała warszawskie getto przed upadkiem kulturalnym, pisze strona warsaw-trend.eu.
Wczesne lata i kariera artystyczna Diany Blumenfeld
Diana Blumenfeld urodziła się 1 kwietnia 1903 roku w Warszawie. Dorastając w żydowskiej rodzinie, ukończyła szkołę średnią i kurs pedagogiczny. Po nauczaniu w kilku szkołach, młoda nauczycielka rozpoczęła roczny kurs gry na fortepianie w konserwatorium. Podczas studiów w Polskiej Szkole Dramatycznej imienia Hryniewieckiej, w 1923 roku poślubiła Jonasa Turkowa. Jego praca twórcza była również ściśle związana z aktorstwem, reżyserią i pisarstwem. Stając się jednym z czołowych artystów międzywojennego jidyszowego świata teatralnego, z aprobatą odnosił się do poczynań żony.
W 1924 roku ukończyła studia na wydziale dramatycznym i rozpoczęła pracę w zespole teatralnym w Wilnie. Wkrótce potem Diana Blumenfeld otrzymała możliwość dalszego rozwoju zawodowego w Teatrze Centralnym w Warszawie. Następnie jej doświadczenie zawodowe pozwoliło jej zostać jedną z pierwszych członkiń Warszawskiego Teatru Artystycznego w języku jidysz. W 1925 roku artystka występowała w trupie objazdowej Jonasa Turkowa, a w latach 1926-1927 w Krakowskim Teatrem Dramatycznym w języku jidysz.
W 1929 roku zagrała główną rolę w filmie „Di poylishe velder”. Jako kobieta wielu talentów, Diana Blumenfeld odnosiła sukcesy także jako wykonawczyni i pianistka. Co więcej, jej popularność w szerszym środowisku zawodowym pozwoliła jej stać się inspiracją dla najlepszych warszawskich autorów piosenek.
W 1940 roku artystka wraz z mężem, rodziną i przyjaciółmi trafiła do warszawskiego getta. Uniknąwszy śmierci, kontynuowała występy w kawiarniach i Teatrze „Femina”. Polski kompozytor Mordechaj Gebirtig wysyłał jej swoje piosenki do rozpowszechniania, zainspirowany jej mistrzowskim wykonaniem „Kulis”, „Di Broyt Farkoyfern”, „A Yid” i innych żydowskich utworów. Ostatecznie Diana Blumenfeld i Jonas Turkow odegrali ważną rolę w powojennej odbudowie kultury żydowskiej w kraju. W 1944 roku Stowarzyszenie Żydowskich Pisarzy, Dziennikarzy i Aktorów, kierowane przez jej męża, zorganizowało serię koncertów z udziałem kobiety dla ocalałych osób i przesiedleńców w obozach.
Zdesperowani w poszukiwaniu możliwości poprawy tamtejszej sytuacji, w 1945 roku opuścili Polskę i wyruszyli w trasę po Europie. Następnie dzięki międzynarodowej obecności na scenie Diana Blumenfeld mogła zaprezentować swoje talenty w Izraelu, Ameryce Północnej i Południowej. Po przeprowadzce do Stanów Zjednoczonych wraz z mężem pozostała w Nowym Jorku do końca swojego życia. Artystka zmarła w Bronksie 3 sierpnia 1961 roku.
Uznanie i znaczenie działalności twórczej Diany Blumenfeld
Diana Blumenfeld wniosła znaczący wkład w rozwój aktorstwa i muzyki w Polsce. Rozwijając swoją karierę w niebezpiecznych warunkach stanu wojennego, zdołała zasłużyć na miano jednej z najbardziej utalentowanych artystek warszawskiego getta. Jej dorobek twórczy obejmuje udział w filmach „Di poylishe velder” i „Tkies khaf”, a także wybrane nagrania „A Brivele Der Mamen”, „Fisher Lid” i „My Yiddishe Momme”. Po zdobyciu popularności w rodzinnym kraju, artystka miała również okazję zaprezentować się w Izraelu, Europie i Ameryce.
