Historia kina w Polsce jest niezwykle bogata i różnorodna, swoje odliczanie rozpoczyna od połowy XIX wieku. W tym czasie wielu utalentowanych aktorów i reżyserów rozwijało własne umiejętności, a także poszukiwało nowych twórczych dróg, co pozytywnie oddziaływało na rozwój całej branży kinematografii. J. Machulski to polski aktor teatralny i filmowy, pedagog i reżyser. Urodził się w Łodzi, ale większość życia spędził w stolicy. Ma na swoim koncie ponad 70 ról filmowych i teatralnych, a także setki odnoszących sukcesy absolwentów PWSFTviT w Łodzi – pisze warsaw-trend.eu.
Pierwsze lata życia, wykształcenie i początek kariery J. Machulskiego
J. Machulski urodził się 3 lipca 1928 roku w Łodzi. Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Filmową w 1954 roku i Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie w 1971 roku.
Kariera aktora rozpoczęła się już w latach studenckich, kiedy Jan i grupa przyjaciół ze szkoły teatralnej zaczęli brać udział w amatorskich produkcjach teatralnych. Jeździli po Polsce, występowali w Lublinie, Olsztynie i Opolu, wybierając głównie teatry prowincjonalne. Tam aspirujący aktor miał większe szanse na zdobycie głównych ról niż w stolicy. W okresie od lat 50. do 70. Machulskiemu udało się zagrać Romea i Merkucjo w przedstawieniu opartym na “Romeo i Julii” Szekspira, hrabiego Almavivę w “Cyruliku sewilskim”, Emiliana w “Romulusie Wielkim”. Rola Długiego w sztuce Dario Fo „Archaniołowie nie grają w bilard” przyniosła aktorowi szczególną popularność. W tym okresie J. Machulski poznał swoją przyszłą żonę Halinę, która później zaczęła z nim również uczestniczyć w przedstawieniach teatralnych.
Film „Ostatni dzień lata”, w którym zagrał w 1952 roku, przyniósł Machulskiemu niesamowitą popularność. On i aktorka Irena Laskowska grali parę młodych ludzi, którzy kiedyś spotkali się na plaży. Nie byli pewni swojej przyszłości, byli w sobie zakochani, ale ostatniego dnia lata o ich losie zadecydowała wojna. Celem filmu było odzwierciedlenie egzystencjalnego doświadczenia całego pokolenia ludzi, którzy musieli doświadczyć okropności wojny. „Ostatni dzień lata” zdobył wiele nagród i brał udział w wielu europejskich festiwalach filmowych. Warszawska pisarka Maria Dąbrowska nazwała ten film „wydarzeniem światowym”, a J. Machulskiego wybitnym aktorem, bo w ogóle nie widziała jego gry aktorskiej w filmie – po prostu żył w kadrze.
Rozwój twórczości i życie w Warszawie
W 1966 roku J. Machulski wraz z żoną przeniósł się do Warszawy, gdzie po raz pierwszy grał w Teatrze Polskim i Teatrze Narodowym. W wywiadzie dla jednego ze stołecznych magazynów Jan wspomniał, że w Warszawie zdał sobie sprawę, że takich jak on są tam setki. Aktor chciał niezależności, więc wraz z żoną poszedł na studia reżyserskie.
W 1970 roku Jan i Halina otworzyli w Warszawie własną scenę: Teatr Ochoty – Ośrodek Kultury Teatralnej, a wkrótce zespół teatralno-artystyczny dla dzieci i młodzieży. J. Machulski był szefem tej instytucji do 1996 roku.
Działalność pedagogiczna była nieodłącznym elementem życia J. Machulskiego. Pracę w łódzkiej filmówce rozpoczął w 1974 roku, a kilka lat później został dziekanem Wydziału Aktorskiego PWSFTviT. Opracował autorską metodę wychowawczą, która polegała na tym, że studenci od pierwszego roku zaczynali odgrywać główne role, tak aby mieli już wystarczające doświadczenie przed przystąpieniem do tworzenia pracy dyplomowej.
J. Machulski stale rozwijał się jako reżyser teatralny, mając na koncie „Sen nocy letniej”, „Romeo i Julię”, „Iwanow” i wiele innych sztuk w Teatrze Ochoty. Wielokrotnie grał główne role w swoich produkcjach. Większość ludzi pamięta J. Machulskiego z ról w filmie „Vabank”, który wyreżyserował jego syn Juliusz Machulski.
Wybitny aktor i reżyser zmarł w 2008 roku na zawał serca. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
