Uniwersytet Muzyczny w Warszawie uważany jest za najstarszą uczelnię wyższą w Polsce. To w jego murach zdobywał wykształcenie legendarny polski kompozytor Fryderyk Chopin, informuje warsaw-trend.
Powstanie szkoły muzycznej
Rozwój szkolnictwa muzycznego w stolicy jest ściśle związany ze środowiskiem Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Towarzystwo zrzeszało ówczesnych patriotów, którzy dążyli do ćwiczenia nauk, sztuk i obyczajów. To właśnie Warszawskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk opracowało trójstopniową strukturę zawodowego szkolnictwa muzycznego.
W 1810 roku w Warszawie Wojciech Bogusławski i Józef Elsner założyli Szkołę Dramatyczną, na miejscu której w przyszłości powstała słynna uczelnia muzyczna. Wraz ze szkołą w Warszawie aktywnie powstawały instytucje edukacji muzycznej w innych miastach Europy – Paryżu, Sztokholmie, Neapolu, Mediolanie.
Szkoła Dramatyczna działała w jednej z sal ratusza staromiejskiego. Idea zawodowego kształcenia muzycznego artystów i śpiewaków wywodzi się ze Szkoły Dramatycznej.
Początkowo w szkole mogli uczyć się sztuki muzycznej jedynie śpiewacy i aktorzy Teatru Narodowego w Warszawie. Dla przyszłego rozwoju uczelni muzycznej ważne było, że w stolicy Polski wreszcie rozwijano podstawy edukacyjnej instytucji publicznej z wysokiej jakości programem kształcenia artystycznego.
Później, pod kierunkiem kompozytora Józefa Elsnera, Szkoła Dramatyczna przekształciła się w Uczelnie Muzyczną. Rozpoczął się proces wprowadzania wielostopniowej struktury nauczania muzyki.
W grudniu 1818 roku powstała Szkoła Publiczna Muzyki Elementarnej. W 1821 roku instytucję przekształcono w Konserwatorium. Od tego czasu uczelnia muzyczna otrzymała nową nazwę – Instytut Muzyki i Deklamacji.
Edukacyjna instytucja muzyczna z sukcesem funkcjonowała na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Warszawskiego. Wszyscy chętni mieli szansę zdobyć pełne wykształcenie muzyczne. Za prekursora Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina historycy uważają Instytut Muzyki i Deklamacji.
Instytut stał się częścią Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Jednym z nowych pomysłów było oddzielenie zajęć praktycznych i wykładowych. Często więc na terenie dawnej szkoły na Mariensztacie odbywały się lekcje gry na instrumentach muzycznych. Zamiast tego na uniwersytecie były prowadzone wykłady z teorii kompozycji.
W 1826 roku Instytut przeszedł kolejną transformację, podzielono go na dwie instytucje – Szkołę Główną Muzyki, która działała na zasadach instytutu, oraz Szkołę Dramatyczną i Śpiewu, która obejmowała kształcenie podstawowe i średnie. W ten sposób całkowicie oddzielono instytucję kształcenia muzycznego od części dramatycznej. To właśnie w Szkole Głównej Muzyki swoje wykształcenie muzyczne zdobywał słynny polski kompozytor Fryderyk Chopin.
Studenci Szkoły Głównej Muzyki mieli okazję szczegółowo studiować teorię muzyki i kompozycji, a także uczestniczyć w wykładach znanych działaczy kultury.
Nauka Chopina w Szkole Głównej Muzyki
Fryderyk Chopin już od wczesnego dzieciństwa wykazywał zdolności muzyczne. Jego matka nauczyła go grać na fortepianie. W latach 1816-1822 brał lekcje u skrzypka Wojciecha Żywnego.
Od 1823 roku Chopin rozpoczął naukę kompozycji. Trzy lata później młody kompozytor wstąpił do Szkoły Głównej Muzyki, gdzie wykładał Józef Elsner.
Dzięki swemu talentowi Fryderyk Chopin nie musiał zdawać egzaminów końcowych. W przeciwnym razie musiałby spędzić kolejny rok na nauce w liceum. Co ciekawe, w tamtych czasach do szkoły wyższej przyjmowano wyłącznie po ukończeniu liceum.
Już w czasie studiów w Szkole Głównej Muzyki kompozytor wykazał się niezwykłym talentem. W 1829 roku Fryderyk Chopin ukończył studia. Miał wtedy 19 lat. W opisie dyplomowym utalentowanego muzyka jego nauczyciel Józef Elsner wskazał, że Fryderyk Chopin jest „prawdziwym geniuszem muzycznym i posiadaczem nadzwyczajnego talentu”.
Studia w Szkole Głównej Muzyki pozwoliły mu na dalszy rozwój zdolności muzycznych i talentu kompozytorskiego. W szczególności w tym okresie utalentowany muzyk stworzył swoją pierwszą sonatę, a także utwory i wariacje na fortepian i orkiestrę na motywach opery Mozarta „Don Giovanni”.
Po ukończeniu Szkoły Głównej Muzyki Fryderyk Chopin został uznany za najlepszego pianistę w Polsce. Jego koncerty na fortepian i orkiestrę znajdują się w repertuarze wielu muzyków na całym świecie.
Powstanie listopadowe i losy uczelni muzycznej
Powstanie listopadowe w 1830 roku w Warszawie na długo zahamowało rozwój i działalność placówki oświatowej. Podobnie jak Uniwersytet Warszawski, także i Szkoła Główna Muzyki została zamknięta w 1831 roku. Gry na instrumentach muzycznych można było uczyć się wyłącznie prywatnie, a wokaliści rozwijali swój talent w Szkole Śpiewu przy Teatrze Wielkim.
Odrodzeniem szkolnictwa muzycznego w stolicy Polski zajął słynny wirtuoz skrzypiec, który okazał się także dobrym dyplomatą, Apolinary Kątski. Udało mu się wpłynąć na postawę obywatelską Polaków różnych warstw społecznych.
Otwarcie konserwatorium wymagało znacznych środków finansowych. Dlatego Apolinary Kątski podjął się organizacji licznych koncertów amatorów i zawodowców, którzy ze swoimi występami podróżowali po całej Polsce. Bractwa, cechy rzemieślnicze, zamożni arystokraci, ziemianie i zwykli obywatele ofiarowali niezbędne datki.
I wreszcie 9 września 1859 roku zostało wydane Postanowienie rządowe o otwarciu Instytutu Muzycznego Warszawskiego. Na potrzeby instytutu magistrat przeznaczył pomieszczenie Domu Zdrowia. W 1861 roku placówka oświatowa przyjęła pierwszych studentów. Jednak uczelnia muzyczna się rozrastała, przez co Dom Zdrowia stał się ciasny i nie mógł pomieścić wszystkich, którzy chcieli opanować sztukę muzyczną.
W następnych dziesięcioleciach Instytut Muzyczny Warszawski stał się ośrodkiem artystycznym, a także ostoją polskości, jako jedyna placówka oświatowa, w której prowadzono wykłady w języku polskim.
Później instytut został przekształcony w Państwowe Konserwatorium w Warszawie. W szczególności 7 lutego 1919 roku wydano dekret zmieniający ustawę Instytutu Muzycznego Warszawskiego.
II wojna światowa i powojenna odbudowa kształcenia muzycznego
Po zmianie nazwy uczelnia muzyczna została oficjalnie otwarta 7 listopada 1919 roku. Jednak II wojna światowa na długo wymazała wszelki dorobek kultury i sztuki. Konserwatorium zostało zmuszone do zejścia „do podziemia”. W czasie wojny w Warszawie oficjalnie funkcjonowała jedynie Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna.
Po zakończeniu wojny powrót sztuki muzycznej do stolicy odbywał się z ogromnymi trudnościami, ponieważ po wspaniałym niegdyś Konserwatorium Warszawskim pozostały tylko ruiny. Dzięki staraniom rektora Stanisława Kazuro już 17 października 1945 roku Konserwatorium otworzyło swoje podwoje dla pierwszych studentów. Wznowienie studiów odbyło się w uroczystej atmosferze – miała miejsce ceremonia sprowadzenia urny z sercem Fryderyka Chopina.
Współczesny etap w historii Uniwersytetu Muzycznego
Od lat 60. do 2000. uczelnia muzyczna przeszła przez kilka reorganizacji. W 1962 roku instytucja nabyła prawa do przyznawania dyplomów ze stopniem magistra sztuki. Kolejne pięć lat później placówka edukacyjna zaczęła kształcić doktorantów nauk humanitarnych.
W 1979 roku miało miejsce znaczące wydarzenie w historii uczelni muzycznej – otrzymała status Akademii Muzycznej i przyjęła imię wybitnego kompozytora Fryderyka Chopina.
W 2008 roku nastąpiła kolejna reorganizacja – Akademia Muzyczna przekształciła się w Uniwersytet. W placówce oświatowej studenci mogą uczyć się na sześciu wydziałach – wokalno-aktorskim, instrumentalnym, kompozycji i dyrygentury, edukacji muzycznej, fortepianu i organów, reżyserii dźwięku.
Po trudnej drodze pełnej wzlotów i upadków Uniwersytet Muzyczny rozpoczął wytężoną pracę nad podnoszeniem poziomu zawodowego i doskonaleniem umiejętności artystycznych.
W swoim czasie w murach Uniwersytetu Muzycznego studiowali wybitni muzycy, m.in.: Ignacy Paderewski, Antoni Zygmunt Biliński, Aleksandra Szumowska, Mikalojus Čiurlionis, Zofia Mirska, Witold Lutosławski i inni.
