Dariusz Jabłoński to nie tylko reżyser nagradzanych filmów, ale przede wszystkim dalekowzroczny producent i aktywny działacz społeczny. Swoje studio „Apple Film Productions” przekształcił w ważny ośrodek rozwoju niezależnych projektów filmowych w Europie Środkowej i Wschodniej. Jabłoński nie tylko tworzy własne kino, ale i pomaga młodym scenarzystom oraz producentom wcielać ich pomysły w życie. O działalności warszawskiego reżysera, jego poglądach i wkładzie w rozwój europejskiej kinematografii opowiadamy na warsaw-trend.eu.
Kieślowski – przewodnik Jabłońskiego w świat kina
Dariusz Jabłoński urodził się 30 maja 1961 roku w Warszawie. Jego droga do świata kinematografii rozpoczęła się w jednej z najbardziej prestiżowych uczelni w Polsce – Łódzkiej Szkole Filmowej, która wykształciła plejadę znanych reżyserów i scenarzystów. Tam Jabłoński zdobył gruntowną wiedzę z zakresu reżyserii i produkcji, a także opanował zasady dramaturgii, montażu, sztuki operatorskiej oraz pisania scenariuszy.
Pierwsze poważne doświadczenie zawodowe Jabłoński zdobył, współpracując ze słynnym polskim twórcą – Krzysztofem Kieślowskim. Dariusz został drugim reżyserem słynnego cyklu filmowego „Dekalog”, uznawanego za jedno ze szczytowych osiągnięć światowej sztuki filmowej. Praca przy tym projekcie nauczyła Jabłońskiego subtelnego wyczucia dramaturgii, psychologii postaci i filozoficznej głębi fabuły. Udział w tworzeniu epizodów cyklu, z których każdy był małym studium moralnych wyborów człowieka, dał Dariuszowi unikalne zrozumienie, jak można przekazywać ważne idee za pośrednictwem kina.
Po zakończeniu prac nad „Dekalogiem” Jabłoński kontynuował współpracę z Kieślowskim jako asystent przy innych projektach. Pomogło mu to zdobyć praktyczne umiejętności pracy na planie, zagłębić się w proces przygotowywania scenariuszy i nauczyć się efektywnej pracy z obsadą aktorską. Podczas wspólnej pracy z Kieślowskim młody filmowiec poznał kluczowe postacie europejskiej kinematografii, co później umożliwiło mu założenie własnego studia i nawiązanie międzynarodowej współpracy. Kieślowski miał również wpływ na ukształtowanie własnego stylu i wartości Jabłońskiego, które znajdują odzwierciedlenie w twórczości i działalności społecznej warszawskiego reżysera.
Apple Film Production – krok w nową erę polskiego kina
W 1990 roku, gdy Polska dopiero zaczynała się podnosić po dekadach reżimu komunistycznego, Dariusz Jabłoński podjął niewiarygodnie odważny krok. Założył własne, niezależne studio „Apple Film Production”. W czasach, gdy kinematografia kraju wychodziła z cienia cenzury i kontroli państwowej, stworzenie prywatnej firmy filmowej było niczym innym jak awanturą. Jednak Jabłoński uwierzył w potencjał kina niezależnego.
Z biegiem lat awantura polskiego reżysera przerodziła się w ogromny sukces. Apple Film Productions urosło z małego studia do jednego z liderów europejskiej branży filmowej. Zrealizowano tam setki projektów, w tym filmy fabularne, fascynujące dokumenty i programy telewizyjne. Prace firmy Jabłońskiego były pokazywane na światowych festiwalach filmowych:
- Cannes;
- Berlinale;
- W Wenecji i innych.
Działalność Apple Film Production wykracza poza samo tworzenie filmów. Firma aktywnie współpracuje z wiodącymi europejskimi kanałami telewizyjnymi i funduszami. Dzięki takim inicjatywom studio Jabłońskiego stało się symbolem otwartości i dowodem na to, że polskie kino może być konkurencyjne.
Najważniejsze dzieła filmowe
Droga twórcza Dariusza Jabłońskiego to historia o innowacyjności i międzynarodowym uznaniu. On nie tylko kręci filmy, ale za pośrednictwem sztuki filmowej zmusza świat do mówienia o ważnych sprawach.
Przełomowym momentem w karierze Jabłońskiego stał się film „Fotoamator” z 1998 roku. To nie jest zwykły dokument, lecz eksperyment, który zaskoczył świat. „Fotoamator” jest w całości oparty na autentycznych, potajemnie zrobionych fotografiach z żydowskiego getta w Łodzi. Jabłoński przekształcił te zdjęcia w emocjonalną i głęboką opowieść, która zyskała najwyższe uznanie krytyków i prestiżowe nagrody, w tym:
- Prix Europa;
- Grimme Prize;
- FIPA D’OR.
W 1999 roku odbyła się debiutancka ceremonia wręczenia najważniejszej polskiej nagrody filmowej – „Orłów”. Pierwszym, który otrzymał statuetkę w kategorii „Najlepszy Producent”, był właśnie Dariusz Jabłoński. Został nagrodzony za film „Zabić Sekala”, opowiadający dramatyczną historię, która rozegrała się w czeskiej wiosce podczas II wojny światowej. Dzięki producenckiemu talentowi Jabłońskiego film zyskał uznanie poza granicami Polski.
Otrzymanie pierwszej w historii nagrody „Orły” było potwierdzeniem profesjonalizmu warszawskiego filmowca. W czasach, gdy polskie kino dopiero zaczynało się rozwijać, prestiżowa nagroda ugruntowała jego reputację jako lidera nowej fali niezależnych producentów. Został pierwszym wśród najlepszych, co otworzyło mu drzwi do kolejnych międzynarodowych projektów.
Oprócz pracy z materiałem historycznym, Jabłoński udowodnił swoje mistrzostwo w tworzeniu współczesnych dzieł. Wyreżyserował serial „Zasada przyjemności”, który ukazał się w 2019 roku i stał się pierwszą wysokobudżetową koprodukcją Polski, Czech i Ukrainy. Kryminalny thriller, nakręcony zgodnie z wysokimi światowymi standardami, pokazał, że studia regionalne mogą tworzyć treści zdolne konkurować na rynku międzynarodowym. Serial zyskał szerokie uznanie i został sprzedany do tak znanych stacji, jak:
- Canal+;
- Arte;
- Channel 4.
Działalność społeczna i wpływ na rozwój przemysłu filmowego
Dariusz Jabłoński jest jedną z kluczowych postaci, które brały udział w kształtowaniu niezależnej polskiej kinematografii. Nie tylko stał się jednym z pierwszych laureatów nagrody „Orły”, ale także był inicjatorem stworzenia tej prestiżowej polskiej nagrody filmowej. Taka decyzja była rewolucyjna, gdyż dzięki niej powstał niezależny instytut, który nie tylko wyróżniał najlepszych, ale i przyczyniał się do rozwoju przemysłu filmowego w kraju.
W 2006 roku Dariusz Jabłoński założył program „ScripTeast”, ukierunkowany na wspieranie młodych scenarzystów z Europy Środkowej i Wschodniej. Jego celem jest pomoc początkującym filmowcom w rozwoju pod kierunkiem znanych ekspertów oraz umożliwienie im prezentacji swoich prac na międzynarodowych platformach filmowych.
W grudniu 2023 roku Jabłoński został wybrany na prezydenta Europejskiego Klubu Producentów – stowarzyszenia wpływowych twórców filmowych, pracujących nad wspólnymi projektami europejskimi. Umocniło to status warszawskiego działacza jako jednego z najbardziej autorytatywnych producentów filmowych.
Jaskrawym przejawem postawy obywatelskiej Jabłońskiego było wsparcie dla ukraińskiego reżysera Ołeha Sencowa. Polski działacz nie milczał, gdy jego kolega został skazany w Rosji na podstawie sfabrykowanych zarzutów. Filmowiec publicznie występował w obronie Sencowa. Jabłoński wielokrotnie apelował ze sceny do władz Rosji z żądaniem uwolnienia ukraińskiego reżysera. W 2019 roku, gdy Sencowa w końcu wypuszczono na wolność, Jabłoński w swoich wystąpieniach przypominał o sile międzynarodowej solidarności.
Dariusz Jabłoński jest jednym z architektów nowej epoki polskiego kina, które odrodziło się po zmianach politycznych. Pokazał, że niezależna kinematografia może być nie tylko sukcesem, ale і виверять głęboki wpływ na społeczeństwo, podejmować palące tematy i opowiadać historie, które zmuszają świat do słuchania. To właśnie dzięki takim działaczom jak Jabłoński, Polska stała się krajem z rozwiniętym systemem wsparcia dla młodych twórców, prestiżowymi międzynarodowymi projektami i filmami, które zdobywają uznanie na świecie.
