Czy wiesz, że jazz narodził się w Polsce? Polski jazz na zawsze będzie kojarzony z nazwiskiem warszawskiego kompozytora, pianisty, aranżera i pioniera jazzu Henryka Warsa, podaje strona warsaw-trend.eu.
Henryk Wars to legenda polskiej muzyki, która wniosła ogromny wkład w rozwój kultury i jej tożsamości. Henryk Warszawski (jego prawdziwe nazwisko) uważany jest za jednego z najbardziej wpływowych muzyków XX wieku. W tym artykule opowiemy nieco więcej o życiu i twórczości wybitnego kompozytora, który zmienił postrzeganie polskiej muzyki i pokazał ją światu.
Wczesne lata
Henryk Wars urodził się 29 grudnia 1902 roku w Warszawie w muzycznej rodzinie żydowskiego pochodzenia. Jego starsza siostra była śpiewaczką w operze La Scala w Mediolanie, a druga siostra była pianistką. Jednak miłość Henryka Warsa do muzyki pojawiła się znacznie później niż można było się spodziewać.
Henryk Wars spędził dzieciństwo razem z rodziną we Francji. Tam uczył się w szkole Art Nouveau. W wieku dwunastu lat Henryk Wars powrócił razem z rodziną do Warszawy, gdzie kontynuował naukę w Gimnazjum Ziemi Mazowieckiej. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Henryk Wars pasjonował się również malarstwem, które studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Miłość do muzyki nie opuszczała jednak młodego Warsa i za namową Emila Młynarskiego, słynnego polskiego skrzypka i kompozytora, porzucił studia prawnicze i rozpoczął studia w Konserwatorium Warszawskim. Emil Szymon Młynarski zaoferował młodemu muzykowi stypendium, dzięki któremu Henryk Wars zaryzykował i poświęcił swoje życie muzyce.
Początek kariery muzycznej
Jeszcze jako student Konserwatorium Henryk Wars zaczął grać na fortepianie w kabaretach i dyrygować orkiestrą w Morskim Oku. W tym samym czasie Henryk Wars pracował w studiu nagrań płyt gramofonowych. W 1926 roku ukazała się pierwsza piosenka Henryka Warsa. Nie była ona jednak popularna wśród słuchaczy.
Pracując w kabarecie, Henryk Wars poznał Andrzeja Własta, utalentowanego autora tekstów i miłośnika jazzu. I już w 1927 roku ich przyjaźń przyniosła pierwsze owoce: Henryk Wars skomponował swój pierwszy utwór oparty na tekście Andrzeja Własta – „Cały dzień czytam New York Times”. Piosenkę po raz pierwszy wykonało trio Jazz Singers założone przez Henryka Warsa. W jego skład wchodzili Eugeniusz Bodo, Tadeusz Olsza i Tadeusz Roland. Od tego utworu rozpoczęła się muzyczna kariera Warsa.
Rok później ukazał się kolejny utwór Henryka Warsa „Zatańczmy tango”, który stał się punktem zwrotnym w twórczości kompozytora. Wykonała ją słynna piosenkarka Stanisława Nowicka. Po tym wydarzeniu popularność Henryka Warsa wzrosła. Stał się rozpoznawalny nie tylko w Warszawie ale i poza jej granicami.
Henryk Wars zaczął być zapraszany przez teatry, inne kabarety i studia nagrań. Później Henryk Wars został dyrektorem studia nagrań Syrena Electro w Warszawie.
W 1929 roku Henryk Wars napisał utwór „Zapomnisz o mnie”, który wykonał Tadeusz Faliszewski. Henryk Wars zaczął współpracować z najlepszymi ówczesnymi kompozytorami, w tym z Marianem Hemarem. W 1930 roku Henryk Wars założył „Chór Warsa”, do którego należały znane gwiazdy i wykonawcy.
Pod koniec lat 1920-tych Henryk Wars był uważany za króla polskiego jazzu. Coraz więcej osób zaczęło zachwycać się jego twórczością. Choć początkowo jazz uważany był za czysto młodzieżowy nurt muzyczny, z czasem liczba fanów tego gatunku muzyki szybko rosła. Wszystko za sprawą Henryka Warsa, który swoim talentem nie tylko zaznajomił Polaków z progresywnym gatunkiem muzycznym, ale również dokonał ogromnego przełomu w rozwoju kultury narodowej.
Henryk Wars i kino
Henryk Wars zaczął tworzyć muzykę do filmów w 1930 roku. Jego debiutem był film Henryka Szaro „Na Sybir”. Mimo że film był niemy, premiera wersji dźwiękowej odbyła się w Zamku Królewskim w Warszawie. W wydarzeniu wziął udział ówczesny prezydent Polski, Ignacy Mościcki. Proste piosenki skomponowane przez Henryka Warsa i wykonywane przez Eugeniusza Bodo, Hankę Ordonównę i innych znanych polskich wykonawców pomogły odrodzić się polskiemu kinu. Dzięki Henrykowi Warsowi polska kultura wyszła poza swoje granice.
Nie tylko Henryk Wars był zafascynowany filmami, ale pokochało go również polskie kino. Henryk Wars jest autorem jednej trzeciej wszystkich piosenek do filmów powstałych w latach trzydziestych. Są to kompozycje do pięćdziesięciu trzech filmów. W tym samym czasie Henryk Wars prowadził zespół muzyczny ” Weseli Chłopcy” i pisał piosenki dla znanych wykonawców, takich jak: Hanka Ordonówna, Zula Pogorzelska i Eugeniusz Bodo.
W swoich kompozycjach filmowych Henryk Wars wykazał się wyjątkową umiejętnością łączenia współczesnego jazzu z klasycznymi tradycjami.
Przed II wojną światową Henryk Wars był jednym z najpopularniejszych kompozytorów w Polsce. Nagrywał koncerty fortepianowe dla różnych europejskich stacji radiowych, występował w wielu krajach Europy i w Wielkiej Brytanii, był dyrygentem orkiestr symfonicznych. Jednak wojna zmieniła wszystko: nie tylko twórczość Henryka Warsa była zagrożona, ale także jego życie.
Praca Henryka Warsa podczas II wojny światowej
W 1939 roku Henryk Wars dołączył do wojska. Z linii frontu dostał się do niewoli niemieckiej. Udało mu się jednak stamtąd uciec i udać się do Lwowa.
We Lwowie Henryk Wars założył pierwszy polski big band (jest to rodzaj orkiestry specjalizującej się w wykonywaniu jazzu z połączeniem muzyki rytmicznej i dętej). Pod okupacją sowiecką Henryk Wars założył zespół „Tea-Jazz”, z którym koncertował w różnych miastach Ukrainy w 1940 roku. W tym samym czasie Henryk Wars kontynuował tworzenie muzyki do filmów. Później, wraz z armią generała Andersa, wybitny kompozytor podróżował do Iranu, na Bliski Wschód i do Włoch.
Życie po wojnie
Po II wojnie światowej Henryk Wars przez pewien czas mieszkał we Włoszech. Po demobilizacji przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych z nadzieją na ożywienie swojej twórczej kariery. W Hollywood Henryk Wars miał jednak trudności ze znalezieniem pracy. Pierwsze propozycje otrzymał dopiero w 1954 roku.
Henryk Wars zawsze szukał możliwości, aby w pełni zrealizować swoje talenty. Dlatego każda z jego prac jest dziełem sztuki. W Hollywood, w krótkim okresie czasu, Henryk Wars skomponował muzykę do sześćdziesięciu filmów i serialu telewizyjnego. W tym samym czasie Henryk Wars komponował poematy symfoniczne, koncerty, a nawet balet.
Mieszkając przez wiele lat poza ojczyzną, Henryk Wars zawsze marzył o powrocie do rodzinnej Warszawy. Udało mu się to w 1967 roku. Po powrocie do Polski Henryk Wars kontynuował pracę twórczą: pisał piosenki dla znanych wykonawców.
Henryk Wars całe swoje życie poświęcił muzyce. Nie rozstał się z nią aż do samej swojej śmierci.
Henryk Wars zmarł 1 września 1977 roku słuchając ulubionych kompozycji swojego idola Szymanowskiego.
W 2007 roku ukazał się film dokumentalny Michała Waszyńskiego „Henryk Wars. Pieśniarz Warszawy”. Dwa lata przed premierą filmu odkryto nieznane wcześniej kompozycje Warsa. A sam Henryk Wars skrywał wiele tajemnic, więc jego twórczość nawet po wielu latach nadal jest wnikliwie badana. Być może przed współczesnym pokoleniem otworzą się nowe karty życia i twórczości legendarnego Henryka Warsa.
