{"id":7212,"date":"2026-02-14T04:19:02","date_gmt":"2026-02-14T03:19:02","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/?p=7212"},"modified":"2025-12-01T17:18:12","modified_gmt":"2025-12-01T16:18:12","slug":"piotr-dumala-ze-swiata-umarlych-do-swiata-obrazow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/eternal-7212-piotr-dumala-ze-swiata-umarlych-do-swiata-obrazow","title":{"rendered":"Piotr Duma\u0142a: Ze \u015awiata Umar\u0142ych do \u015awiata Obraz\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Piotr Duma\u0142a to jeden z najbardziej oryginalnych tw\u00f3rc\u00f3w<\/a> polskiej animacji i kina. Krytycy nazywaj\u0105 go czarodziejem, a koledzy po fachu \u2013 geniuszem. Jego droga od renowatora nagrobk\u00f3w do zdobywcy ponad setki mi\u0119dzynarodowych nagr\u00f3d niemal sama w sobie brzmi jak scenariusz filmowy. Wynalaz\u0142szy w\u0142asn\u0105 technik\u0119, stworzy\u0142 poetycki j\u0119zyk obraz\u00f3w, kt\u00f3ry podbi\u0142 festiwale od Bydgoszczy po Ottaw\u0119. Wi\u0119cej na ten temat znajdziesz na warsaw-trend.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u00abLas\u00bb (2009)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wczesne Lata i Droga Artystyczna Piotra Duma\u0142y<\/h2>\n\n\n\n

Piotr Duma\u0142a urodzi\u0142 si\u0119 9 lipca 1956 roku w Warszawie. Paradoksalnie, to w\u0142a\u015bnie obserwowanie pracy \u015blusarskiej ojca sta\u0142o si\u0119 pierwszym impulsem do sztuki. Jako ma\u0142y ch\u0142opiec potrafi\u0142 godzinami wpatrywa\u0107 si\u0119, jak ojciec, poch\u0142oni\u0119ty prac\u0105, siedzi przy tokarce. Ju\u017c w wieku sze\u015bciu czy siedmiu lat zacz\u0105\u0142 rysowa\u0107 komiksy w cienkich zeszytach, a z czasem pisa\u0107 opowiadania i ba\u015bnie. Nawet w szkole artystycznej m\u0142ody tw\u00f3rca wi\u0119cej pisa\u0142, ni\u017c rysowa\u0142, co przynios\u0142o mu niema\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej Piotr Duma\u0142a rozpocz\u0105\u0142 studia na Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie, gdzie zg\u0142\u0119bia\u0142 tajniki renowacji rze\u017aby. W czasach studenckich jego pierwsz\u0105 prac\u0105 by\u0142o odnawianie nagrobk\u00f3w na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. Na ostatnim roku natrafi\u0142 na ksi\u0105\u017ck\u0119 Andrzeja Kossakowskiego \u201ePolski film animowany\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3rej pozna\u0142 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Daniela Szczechury. Kiedy zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce Szczechura prowadzi pracowni\u0119 kinografiki na jego w\u0142asnej akademii, czym pr\u0119dzej pogna\u0142 do mistrza. Ostatecznie determinacja studenta zawa\u017cy\u0142a na kolejnych dw\u00f3ch latach, kiedy to uczy\u0142 si\u0119 animacji u Szczechury na Wydziale Grafiki.<\/p>\n\n\n\n

Zawodowa droga Piotra Duma\u0142y kontynuowana by\u0142a w Se-Ma-Forze, pierwszej wielkiej polskiej wytw\u00f3rni film\u00f3w animowanych, s\u0142yn\u0105cej z eksperyment\u00f3w i autorskiego podej\u015bcia. To tam powsta\u0142 jego debiutancki film \u201eLykantropia\u201d (1981). Opowiada on groteskow\u0105 histori\u0119 o wilko\u0142akach, kt\u00f3rzy w rzeczywisto\u015bci s\u0105 lud\u017ami zmuszonymi do noszenia wilczych sk\u00f3r. Czekaj\u0105c na zdobycz, jeden z nich zrzuca sk\u00f3r\u0119, ujawniaj\u0105c swoj\u0105 ludzk\u0105 natur\u0119. Staje si\u0119 to dla niego fatalne w skutkach, gdy\u017c stado bez wahania go po\u017cera.<\/p>\n\n\n\n

Rok 1984 i film \u201eLataj\u0105ce w\u0142osy\u201d stanowi\u0142y prze\u0142om w tw\u00f3rczo\u015bci Piotra Duma\u0142y. To w nim po raz pierwszy zastosowa\u0142 technik\u0119, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej sta\u0142a si\u0119 jego znakiem rozpoznawczym. Pewnego razu chcia\u0142 namalowa\u0107 obrazek dla siostry swojej \u00f3wczesnej dziewczyny. Znalaz\u0142 w domu star\u0105 desk\u0119 ze sklejki, jeszcze z czas\u00f3w szko\u0142y plastycznej, pokryt\u0105 kredowo-gipsowym gruntem. By\u0142a bia\u0142a i wypolerowana, ale on, wzoruj\u0105c si\u0119 na holenderskich mistrzach, najpierw zamalowa\u0142 j\u0105 na ciemnobr\u0105zowo. Nast\u0119pnie, cienk\u0105 ig\u0142\u0105, artysta zacz\u0105\u0142 wydrapywa\u0107 gips, by nakre\u015bli\u0107 szkic. I wtedy za\u015bwita\u0142a mu my\u015bl: zeskrobana bia\u0142a warstwa tworzy\u0142a tak wyrazisty rysunek, \u017ce sam w sobie m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 klatk\u0105 filmu.<\/p>\n\n\n\n

Od 1997 do 2001 roku Piotr Duma\u0142a by\u0142 profesorem w Konstfack University of Arts, Crafts and Design w Sztokholmie, a w latach 2001\u20132004 wyk\u0142adowc\u0105 na Uniwersytecie Harvarda. W\u0142a\u015bnie w tym okresie podj\u0105\u0142 si\u0119 ekranizacji powie\u015bci Fiodora Dostojewskiego \u201eZbrodnia i kara\u201d (2000). By\u0142 to najd\u0142u\u017cszy, bo p\u00f3\u0142godzinny, film animowany re\u017cysera, nad kt\u00f3rym pracowa\u0142 przez trzy i p\u00f3\u0142 roku. Jacek Dobrowolski pisa\u0142, \u017ce to jego magnum opus, w kt\u00f3rym prawda o ludzkiej psychice zosta\u0142a podana z mistrzostwem godnym Ingmara Bergmana.<\/p>\n\n\n\n

W 2009 roku Piotr Duma\u0142a po raz pierwszy spr\u00f3bowa\u0142 swoich si\u0142 w pe\u0142nometra\u017cowym filmie fabularnym, kr\u0119c\u0105c \u201eLas\u201d. Akcja rozgrywa si\u0119 w dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach jednocze\u015bnie: starszy m\u0119\u017cczyzna prowadzi swojego syna przez las, ale w tym samym czasie, w realnym \u017cyciu, le\u017cy \u015bmiertelnie chory w \u0142\u00f3\u017cku, ca\u0142kowicie zale\u017cny od tego\u017c syna. Re\u017cyser bada wzajemne zrozumienie mi\u0119dzy ojcem a dzieckiem, ich strachy, rany i wybaczenie, kt\u00f3re kumulowa\u0142y si\u0119 latami. W tym filmie d\u0105\u017cy\u0142 do po\u0142\u0105czenia gry aktorskiej i element\u00f3w animacji w taki spos\u00f3b, aby przej\u015bcie mi\u0119dzy nimi by\u0142o niemal niewidoczne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stowarzyszenie Filmowc\u00f3w Polskich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i Znaczenie Tw\u00f3rczo\u015bci Wizualnej Piotra Duma\u0142y<\/h2>\n\n\n\n

Filmy Piotra Duma\u0142y zdoby\u0142y ponad 100 mi\u0119dzynarodowych nagr\u00f3d na najbardziej presti\u017cowych festiwalach w Krakowie, Zagrzebiu, Montrealu, Amsterdamie, na Cyprze i wielu innych. Jako profesor \u0141\u00f3dzkiej Szko\u0142y Filmowej i ASP w Gda\u0144sku, wyk\u0142adowca Konstfack i Harvardu, przekazywa\u0142 swoj\u0105 filozofi\u0119 i technik\u0119 studentom z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk kulturowych. Krytyczka filmowa Bo\u017cena Jedrzejczak trafnie podsumowa\u0142a unikalno\u015b\u0107 jego fenomenu, nazywaj\u0105c jego filmy najbardziej po\u017c\u0105danymi i ulubionymi praktycznie na ka\u017cdym mi\u0119dzynarodowym festiwalu, nawet w obliczu takich wielkich postaci polskiego kina jak Kie\u015blowski, Wajda czy Pasikowski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u00abEderly\u00bb (2015)<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Piotr Duma\u0142a to jeden z najbardziej oryginalnych tw\u00f3rc\u00f3w polskiej animacji i kina. Krytycy nazywaj\u0105 go czarodziejem, a koledzy po fachu \u2013 geniuszem. Jego droga od renowatora nagrobk\u00f3w do zdobywcy ponad setki mi\u0119dzynarodowych nagr\u00f3d niemal sama w sobie brzmi jak scenariusz filmowy. Wynalaz\u0142szy w\u0142asn\u0105 technik\u0119, stworzy\u0142 poetycki j\u0119zyk obraz\u00f3w, kt\u00f3ry podbi\u0142 festiwale od Bydgoszczy po Ottaw\u0119. […]<\/p>\n","protected":false},"author":369,"featured_media":7198,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[4720,4721,4655,4716,4719,4681,4684,4717,4656,4718],"motype":[163],"moformat":[20],"moimportance":[32,35],"class_list":{"0":"post-7212","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kino","8":"tag-animacja-psychologiczna","9":"tag-animator-psychologiczny","10":"tag-kino-eksperymentalne","11":"tag-lykantropia-3","12":"tag-piotr-dumala","13":"tag-rezyser-awangardowy","14":"tag-rezyser-niezalezny","15":"tag-se-ma-for-3","16":"tag-sztuka-eksperymentalna","17":"tag-zbrodnia-i-kara-3","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-golovna-novyna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/369"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7222,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7212\/revisions\/7222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7212"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=7212"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=7212"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=7212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}