{"id":3006,"date":"2024-05-01T02:04:14","date_gmt":"2024-05-01T00:04:14","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/?p=3006"},"modified":"2024-05-01T02:04:53","modified_gmt":"2024-05-01T00:04:53","slug":"jak-dzialal-teatr-zydowski-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/eternal-3006-jak-dzialal-teatr-zydowski-w-warszawie","title":{"rendered":"Jak dzia\u0142a\u0142 Teatr \u017bydowski w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

Podziwia\u0142 go wybitny pisarz Franz Kafka. Mowa o \u017bydowskim Teatrze Muzyczno-Dramatycznym im. Szolema Alejchema, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 w Warszawie. W tym artykule na warsaw-trend.eu<\/a> opowiemy wi\u0119cej o jego dzia\u0142alno\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Powstanie<\/h2>\n\n\n\n

\u017bydowska sztuka teatralna w pe\u0142ni pojawi\u0142a si\u0119 w XIX wieku. Wtedy pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze operetki i przedstawienia folklorystyczne. Teatr \u017bydowski im. Szolema Alejchema sta\u0142 si\u0119 otwarty dla ka\u017cdego widza, poniewa\u017c jego celem by\u0142o przybli\u017cenie ludziom sztuki. Swoimi spektaklami cz\u0142onkowie teatru starali si\u0119 przybli\u017cy\u0107 warszawiakom ten wymiar kultury, zabawi\u0107 ich i odci\u0105gn\u0105\u0107 od codzienno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Nie wszyscy jednak pozytywnie reagowali na dzia\u0142alno\u015b\u0107 teatru \u017cydowskiego. W Warszawie nie brakowa\u0142o krytyk\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017cali te spektakle za bezsensowne, prostackie, a czasem obrzydliwe. Dla niekt\u00f3rych postacie aktor\u00f3w wygl\u0105da\u0142y zbyt wulgarnie. <\/p>\n\n\n\n

Repertuar<\/h2>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XX wieku teatr \u017cydowski w Warszawie prze\u017cywa\u0142 prawdziwy rozkwit. W tym okresie stolica Polski by\u0142a centrum kultury \u017cydowskiej. By\u0107 mo\u017ce najwi\u0119kszym w \u00f3wczesnej Europie. \u0141\u0105cznie w tym okresie w Warszawie mieszka\u0142o ponad 350 000 \u017byd\u00f3w. W 1934 roku w mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142o siedem \u017cydowskich teatr\u00f3w. Warszawiacy ch\u0119tnie ucz\u0119szczali na ich przedstawienia. Na przedmie\u015bciach stolicy dzia\u0142a\u0142y tak\u017ce trupy objazdowe, kabarety i teatry dla dzieci. Dzi\u0119ki ambicjom aktor\u00f3w przedstawienia te przestawa\u0142y by\u0107 postrzegane jako zwyk\u0142a rozrywka. Widzowie mogli zobaczy\u0107 na scenie g\u0142\u0119bokie i powi\u0105zane z \u017cyciem sytuacje. <\/p>\n\n\n\n

W 1920 roku w \u017cydowskim teatrze „Elizeum”, mieszcz\u0105cym si\u0119 przy ulicy Karowej, odby\u0142a si\u0119 premiera sztuki „Dybuk”. P\u00f3\u017aniej sztuk\u0119 t\u0119 nazwano \u017cydowsk\u0105 wersj\u0105 Romea i Julii i zauwa\u017cono, \u017ce dzie\u0142o to jest najdoskonalszym osi\u0105gni\u0119ciem dramatu napisanego w j\u0119zyku jidysz. Na spektakl przyby\u0142o wielu warszawiak\u00f3w, kt\u00f3rzy byli nim zachwyceni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie repertuar teatru \u017cydowskiego obejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c proste sztuki. Na przyk\u0142ad Teatr Literacko-Artystyczny „Bagatela” wystawia\u0142 zwykle sztuki dla klasy ni\u017cszej, w tym romantyczne historie, kt\u00f3rym towarzyszy\u0142a liryczna muzyka. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, warszawskie teatry wystawia\u0142y spektakle w j\u0119zyku jidysz, a tak\u017ce interpretacje dzie\u0142 zagranicznych autor\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, w Warszawie zmieni\u0142o si\u0119 wszystko, a tak\u017ce \u017cycie kulturalne. We wrze\u015bniu 1939 roku jedna z niemieckich bomb spad\u0142a na teatr \u017cydowski, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 przy ulicy Biela\u0144skiej. R\u00f3wnie\u017c w momencie wybuchu wojny wielu aktor\u00f3w stan\u0119\u0142o w obronie Polski, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich zgin\u0119\u0142a. \u017bydzi, kt\u00f3rzy pozostali w Warszawie, zostali przeniesieni do miejscowego getta. <\/p>\n\n\n\n

Pomimo trudnych warunk\u00f3w \u017cycia, \u017bydzi w tych warszawskich dzielnicach starali si\u0119 dalej rozwija\u0107 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105. Pierwszym teatrem, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w getcie by\u0142 teatr \u201cEldorado\u201d. Wystawiali oni wspania\u0142e spektakle, a tak\u017ce zachwycali publiczno\u015b\u0107 swoim \u015bpiewem. W tym okresie w teatrze popularno\u015b\u0107 zdoby\u0142a Regina Kukier. W sumie w warszawskim getcie dzia\u0142a\u0142y cztery legalne teatry, w tym dwa polskoj\u0119zyczne. \u017bycie teatralne pozwala\u0142o mieszka\u0144com miasta uciec od przera\u017caj\u0105cej rzeczywisto\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Teatr \u017cydowski w Warszawie by\u0142 dla przedstawicieli tego narodu wszystkim. To dlatego, \u017ce poprzez sztuk\u0119 demonstrowali swoj\u0105 kultur\u0119, warto\u015bci i pozycj\u0119. Teatr ten mia\u0142 pot\u0119\u017cn\u0105 si\u0142\u0119 kulturow\u0105, kt\u00f3ra wspiera\u0142a proces kszta\u0142towania si\u0119 to\u017csamo\u015bci wschodnioeuropejskich \u017byd\u00f3w. W XXI wieku w Warszawie s\u0105 ludzie kultury, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 zachowa\u0107 pami\u0119\u0107 o teatrze \u017cydowskim, poniewa\u017c zanika ona z ka\u017cdym rokiem. W tym celu organizuj\u0105 r\u00f3\u017cne konkursy, festiwale i wyk\u0142ady. W ten spos\u00f3b staraj\u0105 si\u0119 zachowa\u0107 kultur\u0119 warszawskich \u017byd\u00f3w. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podziwia\u0142 go wybitny pisarz Franz Kafka. Mowa o \u017bydowskim Teatrze Muzyczno-Dramatycznym im. Szolema Alejchema, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 w Warszawie. W tym artykule na warsaw-trend.eu opowiemy wi\u0119cej o jego dzia\u0142alno\u015bci.\u00a0 Powstanie \u017bydowska sztuka teatralna w pe\u0142ni pojawi\u0142a si\u0119 w XIX wieku. Wtedy pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze operetki i przedstawienia folklorystyczne. Teatr \u017bydowski im. Szolema Alejchema sta\u0142 si\u0119 otwarty […]<\/p>\n","protected":false},"author":303,"featured_media":2738,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[697,698,732,695,1699,731,696,806,1701,1700,694],"motype":[163],"moformat":[20],"moimportance":[35],"class_list":{"0":"post-3006","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kino","8":"tag-aktorzy-teatralni","9":"tag-aktorzy-teatralni-w-warszawie","11":"tag-historia-teatrow","12":"tag-jak-dzialal-teatr-zydowski-w-warszawie","14":"tag-praca-teatrow-warszawskich","15":"tag-slawni-aktorzy","16":"tag-teatr-zydowski","17":"tag-teatr-zydowski-w-warszawie","18":"tag-teatry-warszawy","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/303"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3010,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3006\/revisions\/3010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3006"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3006"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3006"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}