{"id":2657,"date":"2024-03-30T14:38:10","date_gmt":"2024-03-30T13:38:10","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/?p=2657"},"modified":"2024-03-30T14:38:27","modified_gmt":"2024-03-30T13:38:27","slug":"fotoplastikon-warszawski-historia-teatru-stereoskopowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/eternal-2657-fotoplastikon-warszawski-historia-teatru-stereoskopowego","title":{"rendered":"Fotoplastikon Warszawski – historia teatru stereoskopowego"},"content":{"rendered":"\n

Po przybyciu do Warszawy tury\u015bci ch\u0119tnie odwiedzaj\u0105 miejscowy teatr stereoskopowy, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie tutaj mo\u017cna poczu\u0107 ducha dawnej stolicy Polski. Fotoplastikon Warszawski jest najstarsz\u0105 tego typu instytucj\u0105 w Europie \u2013 pisze warsaw-trend.eu<\/a>. W tym artykule bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy jego histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Powstanie<\/h2>\n\n\n\n

Na wst\u0119pie warto wspomnie\u0107, \u017ce fotoplastikon to niewielkie, ciemne i przytulne pomieszczenie, w kt\u00f3rym funkcjonuje urz\u0105dzenie do prezentacji pojedynczych zdj\u0119\u0107 stereoskopowych. Zwykle te zdj\u0119cia \u0142\u0105czy pewien temat, na przyk\u0142ad motyw architektury Warszawy.<\/p>\n\n\n\n

Fotoplastikon pojawi\u0142 si\u0119 w stolicy Polski w 1905 roku, kiedy w mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142a firma Kaiser-Panorama z siedzib\u0105 w Berlinie. Instytucje tego typu by\u0142y do\u015b\u0107 powszechne w Europie w przededniu I wojny \u015bwiatowej. Na pocz\u0105tku XX wieku w Warszawie istnia\u0142o oko\u0142o jedenastu fotoplastikon\u00f3w. Dzia\u0142a\u0142y na jarmarkach miejskich, odpustach oraz salonach rozrywki, a tak\u017ce w indywidualnych lokalach. Fotoplastikon w Warszawie nazywany by\u0142 sta\u0142\u0105 instytucj\u0105 artystyczn\u0105. Powsta\u0142 w mie\u015bcie, aby pokaza\u0107 mieszka\u0144com Warszawy egzotyczne i odleg\u0142e zak\u0105tki \u015bwiata, gdy\u017c w tamtym czasie wielu Polak\u00f3w nie mia\u0142o mo\u017cliwo\u015bci podr\u00f3\u017cowania. Zbi\u00f3r Fotoplastikonu Warszawskiego liczy\u0142 500 serii po 48 klisz ka\u017cda, kt\u00f3re obiega\u0142y wszystkie filie i co tydzie\u0144 zmienia\u0142y w nich wystaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Praca Fotoplastikonu<\/h2>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie Fotoplastikon to drewniany walec, w kt\u00f3rego \u015bcianach umieszczono szklane okna wyposa\u017cone w soczewki zapewniaj\u0105ce tr\u00f3jwymiarowy obraz. W ka\u017cdy otw\u00f3r Fotoplastikonu w\u0142o\u017cono podw\u00f3jne zdj\u0119cie. Chodzi\u0142o o to, aby widz m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107 efekt przestrzeni. Fotoplastikon Warszawski dzia\u0142a\u0142 dzi\u0119ki mechanizmowi z maszyny do szycia oraz silnikowi ze starej pralki.<\/p>\n\n\n\n

Zwykle w Fotoplastikonie najcz\u0119\u015bciej pokazywano zdj\u0119cia przedstawiaj\u0105ce architektur\u0119 r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w. Warszawiacy najch\u0119tniej ogl\u0105dali zdj\u0119cia z kraj\u00f3w bardzo odleg\u0142ych od Polski, poniewa\u017c wydawa\u0142y im si\u0119 najbardziej egzotyczne. Przedstawienia odbywa\u0142y si\u0119 przy akompaniamencie muzyki jazzowej. Zdobycie takich zdj\u0119\u0107 w stolicy nie by\u0142o \u0142atwe. Lokalne studia fotograficzne zatrudnia\u0142y fotografa, kt\u00f3ry by\u0142 wysy\u0142any w podr\u00f3\u017c. Przez jaki\u015b czas wraca\u0142 do Warszawy z kolekcj\u0105 zdj\u0119\u0107 z pewnego kraju.<\/p>\n\n\n\n

Osobliwo\u015bci\u0105 Fotoplastikonu Warszawskiego jest to, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego zdj\u0119\u0107 powsta\u0142a ju\u017c po II wojnie \u015bwiatowej, gdy\u017c w latach 50. w Europie tego typu instytucje zaprzesta\u0142y swojej dzia\u0142alno\u015bci. W Polsce Fotoplastikon przetrwa\u0142, mimo znacznych zniszcze\u0144 miasta. Po wojnie miejsce to cieszy\u0142o si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105, gdy\u017c warszawiacy starali si\u0119 urozmaici\u0107 sw\u00f3j wolny czas, a po II wojnie \u015bwiatowej w stolicy nie by\u0142o ju\u017c prawie \u017cadnych instytucji kulturalnych.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce Fotoplastikon odgrywa\u0142 okre\u015blon\u0105 rol\u0119 na ka\u017cdym etapie swojej historii. Przyk\u0142adowo w czasie wojny wojsko niemieckie nie wprowadza\u0142o w tym miejscu swojej propagandy, jak to mia\u0142o miejsce w polskich kinach czy teatrach. Dla mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy Fotoplastikon sta\u0142 si\u0119 miejscem, w kt\u00f3rym mogli swobodnie i przyjemnie sp\u0119dza\u0107 wolny czas. Dzia\u0142a\u0142 tam tak\u017ce tajny punkt Armii Krajowej. To tu mieszka\u0144cy Warszawy wymieniali wa\u017cne dokumenty i rzeczy. Po wojnie Fotoplastikon sta\u0142 si\u0119 miejscem, w kt\u00f3rym, jak dawniej, spotykali si\u0119 i rozmawiali warszawiacy.<\/p>\n\n\n\n

W XXI wieku Fotoplastikon Warszawski jest cz\u0119\u015bci\u0105 Muzeum Powstania Warszawskiego. Jest do\u015b\u0107 cz\u0119sto odwiedzany przez turyst\u00f3w, ale tak\u017ce po prostu mieszczan, kt\u00f3rzy chc\u0105 obejrze\u0107 stare zdj\u0119cia z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata. Ch\u0119tni mog\u0105 tak\u017ce uczestniczy\u0107 w zaj\u0119ciach z historii Warszawy lub fotografii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po przybyciu do Warszawy tury\u015bci ch\u0119tnie odwiedzaj\u0105 miejscowy teatr stereoskopowy, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie tutaj mo\u017cna poczu\u0107 ducha dawnej stolicy Polski. Fotoplastikon Warszawski jest najstarsz\u0105 tego typu instytucj\u0105 w Europie \u2013 pisze warsaw-trend.eu. W tym artykule bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy jego histori\u0119. Powstanie Na wst\u0119pie warto wspomnie\u0107, \u017ce fotoplastikon to niewielkie, ciemne i przytulne pomieszczenie, w kt\u00f3rym […]<\/p>\n","protected":false},"author":289,"featured_media":2444,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[697,698,1506,1503,695,1504,1505,696,806,694],"moimportance":[35],"motype":[163],"moformat":[20],"class_list":{"0":"post-2657","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-teatrpl","8":"tag-aktorzy-teatralni","9":"tag-aktorzy-teatralni-w-warszawie","10":"tag-fotoplastikon-2","12":"tag-historia-teatrow","13":"tag-historia-teatru-stereoskopowego","15":"tag-praca-teatrow-warszawskich","16":"tag-slawni-aktorzy","17":"tag-teatry-warszawy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/289"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2661,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2657\/revisions\/2661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2657"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2657"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2657"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}